११ रुपयांची सलाईन नळी थेट ३२५ रुपयांना! FDA आयुक्त तुकाराम मुंढेंच्या कारवाईने रुग्णालयांचे पितळ उघडे

मुंबई : राज्यातील खासगी रुग्णालयांकडून वैद्यकीय साहित्याच्या नावाखाली सर्वसामान्य रुग्णांची कशी आर्थिक लूट सुरू आहे, याचा एक अत्यंत धक्कादायक प्रकार समोर आला आहे. अन्न व औषध प्रशासन (FDA) विभागाचे आयुक्त मुंढे यांनी केलेल्या धडक कारवाई आणि पाहणीदरम्यान हा पर्दाफाश झाला आहे.

काय आहे नेमका प्रकार?
एफडीएच्या राज्यव्यापी पाहणीत असे स्पष्ट झाले आहे की, खासगी रुग्णालयांमध्ये वैद्यकीय उपकरणांच्या किमतींवर अवाढव्य नफाखोरी सुरू आहे.

• सलाईन नळी:
  जी सलाईन नळी घाऊक बाजारात किंवा उत्पादकाकडून केवळ ११ रुपयांना खरेदी केली जाते, त्याच नळीची छापील एमआरपी (MRP) तब्बल ३२५ रुपये लावली जात होती. म्हणजेच त्यावर तब्बल २,८४१ टक्के एवढा अवाढव्य नफा कमावला जात होता.

• इतर उपकरणे:
  केवळ सलाईन नळीच नव्हे, तर इतर साहित्यांचीही अशीच लूट सुरू असल्याचे आढळले. ६ रुपये ७५ पैसे खरेदी किंमत असलेल्या सिरिंजची विक्री ५७ रुपये २० पैशांना, तर २९ रुपये ४१ पैशांना मिळणाऱ्या कॅथेटरची एमआरपी ३१० रुपये असल्याचे समोर आले.

कायदेशीर पळवाटा आणि आयुक्तांचे पत्र
सध्या औषध मूल्य नियंत्रण आदेशांतर्गत काही ठराविक औषधांच्या किमतींवर मर्यादा आहेत. मात्र, बहुतांश वैद्यकीय उपकरणे आणि साहित्यांवर अशा प्रकारच्या दरांचे नियंत्रण नसल्यामुळे रुग्णालये आणि उत्पादक मनमानी पद्धतीने एमआरपी निश्चित करतात.

या गंभीर प्रकारची दखल घेत, एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंडे यांनी थेट केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरण (NPPA) आणि औषध विभागाला पत्र लिहिले आहे. वैद्यकीय उपकरणांच्या खरेदी किंमत आणि छापील एमआरपी (MRP) मधील ही अवाढव्य तफावत रोखण्यासाठी तातडीने कठोर आणि स्पष्ट मार्गदर्शक तत्त्वे ठरवावीत, अशी जोरदार शिफारस त्यांनी केली आहे. सर्वसामान्य रुग्णांना होणाऱ्या या आर्थिक लुटीला आळा घालण्यासाठी हे एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.