पावसाळी अधिवेशनाच्या शेवटच्या दिवशी लोकसभेचं कामकाज अवघ्या एका मिनिटात संपलं; वंदे मातरम होताच कामकाज अनिश्चित काळासाठी स्थगित

मुंबई (प्रतिनिधी) : पावसाळी अधिवेशनाच्या शेवटच्या दिवशी लोकसभेचे कामकाज अवघ्या एका मिनिटात संपले. सभापती ओम बिरला यांनी वंदे मातरम गाण्याचा आदेश दिला आणि त्यानंतर सभागृहाचे कामकाज अनिश्चित काळासाठी तहकूब करण्यात आले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, गृहमंत्री अमित शाह, संपूर्ण मंत्रिमंडळ आणि विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी लोकसभेत उपस्थित होते.

दरम्यान, आज (13 ऑगस्ट) संसद परिसरात सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांच्या खासदारांनी आंदोलन केले. 20 जुलै रोजी अधिवेशन सुरू झाल्यापासून जंतर-मंतरवरील आंदोलनात विद्यार्थ्यांवर झालेली पोलीस कारवाई आणि राम मंदिरातील कथित लुटीच्या मुद्द्यावरून विरोधकांनी सरकारवर जोरदार हल्लाबोल केला. त्याचवेळी झारखंडमध्ये विद्यार्थ्यांवर झालेल्या लाठीचार्जच्या निषेधार्थ NDAच्या खासदारांनीही आंदोलन केले.

दरम्यान, राज्यसभेत काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी उत्तराखंडमधील हल्द्वानी येथे त्यांच्या कार्यक्रमानंतर करण्यात आलेल्या शुद्धीकरणाचा मुद्दा उपस्थित केला. सभागृहात MMDR दुरुस्ती विधेयक मंजूर करण्यात आले. त्यानंतर राज्यसभेचे कामकाजही अनिश्चित काळासाठी तहकूब करण्यात आले.

लोकसभेच्या पावसाळी अधिवेशनात एकूण 19 बैठका झाल्या. सभागृहाचे कामकाज साधारणपणे सकाळी 11 ते सायंकाळी 6 वाजेपर्यंत चालते. दुपारी 1 ते 2 या वेळेत जेवणाची सुट्टी असते. म्हणजेच दररोज अंदाजे 6 तासांचे कामकाज अपेक्षित असते. त्यानुसार 19 बैठकींमध्ये सुमारे 114 तासांचे कामकाज होणे अपेक्षित होते. मात्र, प्रत्यक्षात केवळ सुमारे 17 तास 30 मिनिटांचे कामकाज झाले. त्यामुळे अंदाजे 96 तास 30 मिनिटांचे कामकाज कमी झाले.

2025 च्या पावसाळी अधिवेशनाचा कालावधी 21 जुलै ते 21 ऑगस्ट 2025 असा होता. त्यावेळी लोकसभा आणि राज्यसभेच्या प्रत्येकी 21 बैठका झाल्या होत्या. लोकसभेत केवळ 37 तासांचे कामकाज झाले होते.

दरम्यान, संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनाच्या शेवटच्या दिवशी NDA आणि विरोधी पक्षांच्या खासदारांमधील संघर्ष कायम राहिला. गुरुवारी (13 ऑगस्ट) निषेधाच्या मुद्द्यावरून दोन्ही बाजूंचे खासदार आमनेसामने आले आणि जोरदार घोषणाबाजी झाली. परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी सुरक्षा रक्षक ढालीप्रमाणे मध्ये उभे होते.

दिल्लीतील लाठीचार्जवर अमित शाह यांच्या निवेदनाची मागणी करत तसेच राम मंदिरातील देणग्यांच्या कथित चोरीवर चर्चा करण्याची मागणी करत विरोधकांनी घोषणाबाजी केली. आंदोलनानंतर सर्व खासदार लोकसभेत परतले. सभागृहाचे कामकाज गदारोळात सुरू झाले, मात्र त्यानंतर 'वंदे मातरम'च्या घोषणेने काही काळ शांतता निर्माण झाली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह यांचेही आज संसदेत आगमन झाले. मात्र, त्यानंतर सभागृहाचे कामकाज अनिश्चित काळासाठी तहकूब करण्यात आले.

काँग्रेस खासदार के.सी. वेणुगोपाल यांनी अमित शाह यांच्यावर निशाणा साधत सवाल केला, "ते लोकसभा अध्यक्षांना प्रेमपत्रं का लिहित आहेत? ते सभागृहात येऊन सदस्यांना आपली मतं का समजावून सांगत नाहीत? ते या सगळ्याला का घाबरत आहेत? गृहमंत्र्यांनी सभागृहात येऊन म्हणायला पाहिजे की, 'मला चर्चा करायची आहे, मी उत्तर द्यायला तयार आहे.' पण त्याऐवजी ते पूर्णपणे लपून बसले आहेत."

NDA खासदारांच्या आंदोलनाचा संदर्भ देत काँग्रेस खासदार प्रियंका गांधी म्हणाल्या, "असं दृश्य आम्ही पहिल्यांदाच पाहतोय." टीएमसी खासदार महुआ मोईत्रा यांनीही सरकारवर टीका करत, 12 वर्षे सत्तेत असलेले सरकार आता गायब झाल्याचा आरोप केला. "सत्ताधारी पक्ष अशा अवस्थेत पोहोचला आहे की तो आमच्याशी स्पर्धा करण्याच्या उंबरठ्यावर आला आहे," असं त्या म्हणाल्या.

दरम्यान, कीर्ती आझाद यांनी संसदीय कामकाज मंत्री किरेन रिजिजू यांच्यावर टीका करताना म्हटलं, "मी इतका निरुपयोगी संसदीय कामकाज मंत्री कधीच पाहिला नाही. हे किरेन रिजिजू काय आहेत? मी इतका निरुपयोगी माणूस कधीच पाहिला नाही."